Wat is stress nou eigenlijk?
Tegenwoordig wordt het
inzicht dat rond de 80 procent van alle ziekten te maken
heeft met stress, steeds breder gedragen. Stress kan het beste
omschreven worden als een neuropsycho-hormonaalsysteem dat uit
balans is door overmatige belasting. Zowel zenuwen als hormonen
hebben een zeer belangrijke en verweven functie om de
energiehuishouding van het lichaam te reguleren. Wanneer hierin een
verstoring optreedt, raakt het stress-systeem en dus de regulatie
van de lichaamsenergie verstoord. Dit wordt merkbaar door
spanningen, niet meer kunnen ontspannen, steeds slechter slapen,
verstoorde darmwerking, geïrriteerdheid, pijn in spieren en
gewrichten en in het ergste geval kan er een burn-out of ziekte
ontstaan.
Stress wordt een
probleem wanneer er een 'gat' ontstaat tussen willen en kunnen. Door
de druk om dingen te willen doen die het lichaam om wat voor reden
dan ook niet kan, ontstaat een typische stress-reactie die begint
met het aanmaken van adrenaline. Het lichaam reageert op psychische
druk hetzelfde als op een fysieke dreiging en maakt zich klaar om te
vechten of te vluchten ('fight and flight respons'). Adrenaline
zorgt voor een verhoogde hartslag, betere doorbloeding van de
spieren en snelle omzetting van vetten in suikers (brandstof voor de
spieren). In feite is dit een inadequate reactie van ons centrale
zenuwstelsel, omdat we op psychische druk (het 'stress-gevoel')
meestal niet hoeven te reageren met fysieke actie (in enkele
beroepen en situaties nog wel, maar dat is tegenwoordig meer
uitzondering dan regel).
Wanneer ons lichaam
geprikkeld is om adrenaline aan te maken, volgt even later de
aanmaak van cortisol. Cortisol is een hormoon die de werking van
adrenaline afremt, zodat het lichaam na een alarmfase weer tot rust
kan komen. Bij psychische druk echter, blijft ons onderbewuste alarm
slaan omdat de (van binnenuit) ervaren dreiging immers nog aanwezig
is. Dit kan leiden tot permanent verhoogde afgifte en concentraties
cortisol in het lichaam. Helaas heeft cortisol veel vervelende
bijwerkingen; het remt niet alleen de adrenaline, maar ook de
werking van serotonine (mensen met depressie hebben vaak te weinig
serotonine), verlaagt de pijndrempel, belast de lever en remt de
activiteit van het immuunsysteem. Mensen die op deze manier last
hebben van stress zijn dus veel vatbaarder voor allerlei ziekten dan
mensen die in balans zijn!
Omdat stress in deze
moderne tijd zeer vaak sterk samenhangt met psychische druk, is er
heel veel winst te behalen met stress-counseling. Door in een
zo vroeg mogelijk stadium inzicht te krijgen in denk- en
gedragspatronen die de stress veroorzaken, kan bijgestuurd worden
met veranderingen in leefgewoonten en ontspanningstechnieken. In
geval van burn-out is er meer aan de hand. Het
lichaamsenergiesysteem is bij burn-out zodanig zwaar verstoord, dat
de zenuwcellen en hormoonklieren niet meer goed functioneren. Alleen
door drastische verandering in leef-, voeding- en denkpatronen met veel rust
kan het lichaam herstellen.
Vaak ontstaat stress als
ingrijpende ervaringen niet goed verwerkt worden. Het kan een trauma
zijn maar ook onbewuste, negatieve overtuigingen kunnen ernstige
psychische druk van binnenuit veroorzaken. Onze lichaamscellen en
onze hersenen onthouden dit feilloos, net zolang tot de persoon aan
verwerking toe komt. Met ons bewustzijn hebben we echter vaak de
neiging om pijn te vermijden en zoeken we vaak naar wegen om
pijnlijke herinneringen weg te drukken. Vaak is behandeling en
verwerking van de onderliggende oorzaak noodzakelijk om de stress te
laten afnemen.
Stresscounseling
Wanneer je je in het
bovenstaande verhaal kunt herkennen, kan het verstandig zijn om een
counselor te zoeken om samen de situatie, leefgewoonten en mogelijke
oorzaken te onderzoeken en behandelen.
Bij Balans-Training
krijg je counseling van een geschoold stresscounselor. Een
behandeling bestaat uit 5 tot 10 gesprekken van ca. 1,5 uur, waarna je
inzichten, concrete handvaten en vaardigheden hebt om de stress en hieraan
gekoppelde gezondheidsproblemen in je leven beter te kunnen hanteren en
oplossen. De behandeling bestaat uit het inzichtelijk en bewust
maken van onderliggende denk- en gedragspatronen die de stress veroorzaken of
onhanteerbaar maken. Hierbij worden ontspanningsoefeningen en methoden
ingezet die gericht zijn op het ontladen en verwerken van (al dan niet onbewuste)
onverwerkte emoties (o.a. met behulp van EFT, NLP, Focussen).